Dlaczego osoby z zaawansowaną znajomością angielskiego wciąż brzmią nienaturalnie?
Osiągnięcie wysokiego poziomu angielskiego to ogromne osiągnięcie. Jednak wielu zaawansowanych uczniów – mimo rozległego słownictwa i niemal perfekcyjnej gramatyki – wciąż brzmi nienaturalnie. Dlaczego tak się dzieje? Przyczyny leżą nie tylko w znajomości języka, ale także w wymowie, intonacji, świadomości kulturowej, a nawet w sposobie myślenia.
Osoby z zaawansowaną znajomością angielskiego wciąż nienaturalnie z wielu powodów. Na swoich lekcjach staram się taki przypadki wyłapywać i korygować. Tutaj opiszę najczęstsze przypadki.
1. Wymowa a intonacja
Wielu uczących się koncentruje się na poprawnej wymowie słów, ale pomija intonację, która jest kluczowa dla naturalnego brzmienia. Angielski jest językiem o rytmie akcentowym, co oznacza, że pewne sylaby i wyrazy są mocniej zaakcentowane, a inne zredukowane. Bez opanowania rytmu i wzorców akcentu, nawet poprawnie gramatycznie zdania mogą brzmieć sztywno lub nienaturalnie. Nieważne, jak pięknego słownictwa w nich użyjesz. Osoby z zaawansowaną znajomością angielskiego brzmią nienaturalnie. ich mowa przypomina bardziej robota niż człowieka.
2. Kalki językowe i dosłowne tłumaczenia
Zaawansowani uczniowie często stosują dosłowne tłumaczenia ze swojego języka ojczystego. Chociaż ich zdania są poprawne, mogą nie brzmieć naturalnie dla native speakerów. Na przykład polskie zdanie „Mam 30 lat” dosłownie przetłumaczone jako „I have 30 years” jest błędne – poprawnie powiemy „I am 30 years old.”
Innym ciekawym zwrotem jest 'to wszystko z mojej strony’, którego NIE tłumaczymy jak 'that’s all from my side’. no, po prostu nie. ’That’s it’, chociaż proste, brzmi już sporo lepiej.
Podobnie, idiomy i zwroty w angielskim mogą mieć zupełnie inne odpowiedniki niż w języku ojczystym. Brak znajomości tych subtelności sprawia, że mowa brzmi „szkolnie”, a nie jak język używany przez native speakerów.
3. Brak ekspresji i mowy ciała
Naturalna komunikacja to nie tylko słowa – to także ton głosu, gesty i mimika. W różnych kulturach sposób wyrażania emocji może się znacznie różnić. Angielski często wykorzystuje zmiany intonacji do wyrażania emocji, a w językach słowiańskich ton bywa bardziej monotonny.
Osoby, które brzmią nienaturalnie, często mówią zbyt płasko lub z nadmiernym wysiłkiem, próbując artykułować każde słowo z idealną precyzją. Tymczasem native speakerzy skracają i upraszczają wymowę, łącząc słowa w sposób naturalny (gonna zamiast going to, wanna zamiast want to).
4. Zbyt formalny styl
Nawet osoby z zaawansowaną znajomością języka często używają zbyt formalnych struktur gramatycznych i słownictwa, ponieważ uczono ich głównie pisemnych form języka. W rzeczywistej rozmowie zamiast „Whom do you recommend?” naturalniej brzmi „Who do you recommend?”, a zamiast „I have not seen him in a long time.” lepiej powiedzieć „I haven’t seen him in ages.”
W mowie codziennej dominują krótsze zdania, kolokwializmy i konstrukcje idiomatyczne – ich brak może sprawić, że wypowiedź, mimo poprawności, zabrzmi sztywno.
5. Niepewność i brak pewności siebie
Wielu zaawansowanych uczniów nadal boi się popełniać błędy, co powoduje, że ich mowa staje się nienaturalna. Często myślą o gramatyce zamiast mówić płynnie. Native speakerzy popełniają błędy, ale robią to pewnie – to właśnie naturalność i płynność są kluczowe.
Przestarzałe słownictwo i brak nowoczesnego punktu odniesienia
Jednym z powodów, dla których nawet zaawansowani uczniowie brzmią nienaturalnie, jest używanie przestarzałych wyrażeń, które nadal pojawiają się w podręcznikach i kursach językowych, ale rzadko są używane przez native speakerów. Przykładem może być zwrot „How do you do?”, który obecnie brzmi archaicznie, mimo że wciąż można go znaleźć w materiałach dydaktycznych. Zamiast tego w rzeczywistej rozmowie lepiej powiedzieć „Nice to meet you” lub „How’s it going?”.
Podobnie formalne konstrukcje typu „I am afraid I cannot comply with your request” mogą brzmieć przesadnie grzecznie i nienaturalnie w zwykłej komunikacji. W praktyce native speakerzy powiedzieliby po prostu „Sorry, I can’t help with that.”
Brak kontaktu z nowoczesnym językiem używanym na co dzień sprawia, że wypowiedzi uczniów brzmią sztucznie, hiperpoprawnie i oderwane od rzeczywistości. Język ewoluuje, a podręczniki często nie nadążają za nowymi trendami. Słownictwo związane z technologią, slangiem czy kulturą internetową jest kluczowe, aby brzmieć autentycznie. Ktoś, kto mówi „I must telephone him this evening,” zamiast „I’ll call him tonight,” od razu zdradza, że uczył się języka w sposób akademicki, a nie poprzez codzienny kontakt z native speakerami.
Aby uniknąć tego problemu, warto słuchać współczesnych rozmów, oglądać filmy i seriale oraz czytać aktualne artykuły i posty w mediach społecznościowych. Nowoczesny język zmienia się dynamicznie, a jego znajomość to klucz do naturalnego brzmienia.
Wielu uczniów angielskiego uwielbia idiomy. Zwłaszcza ci z osoby z zaawansowaną znajomością angielskiego. Wciąż jednak te osoby…. tak, dokładnie te osoby z zaawansowaną znajomością angielskiego brzmią nienaturalnie. dlaczego? Co jest złego w idiomach? Nic, ale niektórzy uczniowie wybierają po prostu niezbyt fortunne wyrażenia. Idiomy są często podkreślane w podręcznikach jako sposób na „brzmienie jak native speaker”. Problem w tym, że niektóre z nich, mimo że są powszechnie uczone, rzadko pojawiają się w rzeczywistych rozmowach. Przykładem może być „It’s raining cats and dogs.” – choć podręczniki uwielbiają ten zwrot, native speakerzy niemal nigdy go nie używają. W codziennym języku lepiej powiedzieć:
✅ „It’s pouring.” (Leje.)
✅ „It’s coming down hard.” (Mocno pada.)
✅ „It’s absolutely chucking it down.” (Leje jak z cebra – w brytyjskim angielskim.)
Podobnie wyrażenie „as fit as a fiddle” (w dosłownym tłumaczeniu: „sprawny jak skrzypce”) oznacza bycie w świetnej formie, ale brzmi przestarzale. Naturalniejsze odpowiedniki to:
✅ „In great shape.” (W świetnej formie.)
✅ „Super fit.” (Bardzo wysportowany.)
Kolejnym mało używanym idiomem jest „spill the beans”, oznaczające zdradzenie sekretu. Chociaż czasem można go usłyszeć, znacznie częstsze są:
✅ „Give it away.” (Zdradzić coś.)
✅ „Let the cat out of the bag.” (Ten idiom jest już nieco bardziej popularny, ale nadal mniej używany niż po prostu „reveal the secret”.)
Uczenie się idiomów jest świetnym sposobem na wzbogacenie języka, ale kluczowe jest wybieranie tych, które faktycznie pojawiają się w codziennym użyciu. Najlepszym sposobem na rozpoznanie naturalnych idiomów jest słuchanie native speakerów w serialach, podcastach czy rozmowach. Nie każdy idiom z książki sprawi, że zabrzmisz naturalnie – niektóre mogą wręcz sprawić, że rozmówca się zdziwi!
