Niedawno pisałam na temat trudności w nauce języków obcych, które spotykają osoby w spektrum autyzmu. Jako że gros moich uczniów to dorośli z diagnozą lub podejrzenie ADHD, warto przyjrzeć się również tej grupie.
Bardzo często dostaję zapytania, jak pomóc sobie w nauce języka angielskiego, mierząc się przy okazji z ADHD. Tutaj należy zacząć od tego, że ADHD to szereg różnych objawów. A co za tym idzie, szereg różnych utrudnień i ułatwień i nie ma identycznych przypadków. Można jednak wyszczególnić pewien schemat. Trudności w nauce języków obcych u osób z ADHD mogą być zatem różne dla różnych osób. I występować w różnym nasileniu.
Nauka języka obcego może stanowić wyzwanie dla każdego, ale osoby z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) mogą napotykać na specyficzne trudności, które mogą dodatkowo utrudniać ten proces. ADHD, charakteryzujący się objawami takimi jak brak uwagi, nadpobudliwość i impulsywność, może znacząco wpływać na zdolność przyswajania nowych języków. Zrozumienie tych wyzwań jest kluczowe dla opracowania skutecznych strategii wspierających uczących się z ADHD. Poniżej opisuję najczęstrze trudności w nauce języków obcych u osób z ADHD.
Trudności w nauce języków obcych u osób z ADHD
1. Trudność w utrzymaniu uwagi:
Jednym z głównych problemów dla osób z ADHD jest utrzymanie koncentracji na zadaniach przez dłuższy czas. Nauka języka często wymaga długotrwałej uwagi, aby zrozumieć zasady gramatyczne, zapamiętać słownictwo i ćwiczyć wymowę. Osoby z ADHD mogą mieć trudności z zaangażowaniem się w lekcje, szczególnie jeśli są one długie lub niewystarczająco interaktywne. To może prowadzić do luk w wiedzy i wolniejszego postępu w porównaniu do rówieśników.
2. Problemy z pamięcią i retencją:
Pamięć odgrywa kluczową rolę w przyswajaniu języka. Osoby z ADHD często doświadczają deficytów w pamięci roboczej, co utrudnia im zachowanie i przywoływanie nowo poznanych informacji. Może to być szczególnie problematyczne przy próbie zapamiętania słownictwa, struktur gramatycznych i wzorców wymowy. Ciągła potrzeba powtórzeń i przeglądania materiału może być frustrująca i zniechęcająca.
3. Impulsywność i brak samoregulacji:
Impulsywność jest częstą cechą ADHD. Może się ona przejawiać jako wybuchanie odpowiedzi bez zastanowienia, przerywanie innym podczas rozmowy lub pośpiech w wykonywaniu zadań. W kontekście nauki języka, impulsywność może utrudniać zdolność do tworzenia spójnych zdań lub podążania za tokiem rozmowy. Dodatkowo, brak samoregulacji może prowadzić do trudności w efektywnym zarządzaniu czasem, powodując odkładanie nauki na później lub unikanie praktyki językowej.
4. Nadpobudliwość i niepokój:
Nadpobudliwość i potrzeba ciągłego ruchu mogą utrudniać osobom z ADHD siedzenie na tradycyjnych lekcjach języka. Mogą czuć się niespokojne i niespokojne, co może rozpraszać zarówno ich samych, jak i innych. Ta potrzeba fizycznej aktywności może zakłócać zdolność do koncentracji na ćwiczeniach językowych i przyswajania nowych informacji.
5. Problemy z organizacją:
ADHD często wpływa na umiejętności organizacyjne, utrudniając osobom śledzenie materiałów do nauki, zadań i postępów. Zdezorganizowane notatki i przegapione terminy mogą dodatkowo komplikować proces nauki, prowadząc do dodatkowego stresu i niepokoju.
6. Chaotyczność:
Osoby z ADHD często mają trudności z organizacją i planowaniem, co skutkuje chaotycznym podejściem do nauki języka. Mogą gubić notatki, zapominać o zadaniach domowych lub nie pamiętać, które tematy już przerabiali. Brak systematyczności utrudnia im śledzenie postępów i efektywne przyswajanie wiedzy.
7. „Słomiany zapał”:
Charakterystyczne dla ADHD jest szybkie tracenie zainteresowania nowymi projektami. Na początku nauki języka osoba może być pełna entuzjazmu, ale z czasem, gdy pojawiają się trudności lub monotonia, jej motywacja szybko spada. To sprawia, że trudno utrzymać regularność w nauce.
8. Trudność z utrzymaniem stałego grafiku:
Osoby z ADHD mają kłopot z zarządzaniem czasem, co prowadzi do spóźniania się na lekcje, zapominania o terminach czy mylenia godzin zajęć. Brak stałości w harmonogramie negatywnie wpływa na ich zdolność do budowania nawyków związanych z nauką języka.
9. Poczucie przesytu i nadmiaru:
Materiały do nauki języka, liczne ćwiczenia gramatyczne i zasób słownictwa mogą przytłaczać osoby z ADHD. Zbyt wiele bodźców na raz prowadzi do uczucia przeciążenia, co z kolei wywołuje frustrację i niechęć do dalszej nauki.
10. Perfekcjonizm, niska pewność siebie, niskie poczucie własnej wartości, brak poczucia sprawczości:
Osoby z ADHD często mierzą się z niską samooceną, co potęguje ich lęk przed popełnianiem błędów w nauce języka. Perfekcjonizm sprawia, że obawiają się mówić w obcym języku, dopóki nie są pewne poprawności. Brak wiary w swoje umiejętności skutkuje brakiem postępów i porzucaniem nauki.
11. „Za dużo srok za ogon”:
Impulsywność i łatwe rozpraszanie uwagi sprawiają, że osoby z ADHD często próbują uczyć się z wielu źródeł jednocześnie, zamiast skupić się na jednym kursie czy metodzie. Ta fragmentacja utrudnia osiąganie konkretnych celów i powoduje chaos w nauce języka.
12. Zbytnie przywiązanie do starych metod.
Gdyby te metody miały zadziałać, to stałoby się to już wcześniej. Rozwiązywanie zadań w książce mało kiedy pomoże osobom z deficytem uwagi. Co najwyżej nauczy… rozwiązywać zadania w książce (a i to nie zawsze) albo uważać angielski za nudę. Tego chcesz?
13. Niska pewność siebie i niskie poczucie własnej wartości:
Osoby o niskiej pewności siebie często obawiają się mówić w obcym języku, ponieważ boją się popełniania błędów, krytyki lub negatywnej oceny ze strony innych. To prowadzi do unikania rozmów i ogranicza praktykę, która jest kluczowa dla opanowania języka. Brak wiary w swoje możliwości sprawia, że osoby te łatwo rezygnują, gdy napotkają trudności. Przekonanie, że „i tak mi się nie uda” lub „to jest za trudne dla mnie” ogranicza ich zaangażowanie w naukę.
Co mogę zrobić, jeśli mam trudności?
Każdy z tych problemów można jednak łagodzić dzięki odpowiednim technikom i wsparciu, np. przez wprowadzenie jasnej struktury nauki, dzielenie materiału na małe porcje czy korzystanie z metod angażujących uwagę. Trudności w nauce języków obcych u osób z ADHD nie muszą od razu oznaczać porażki. W końcu ADHD to nie jest wyrok.
Strategie wspierające osoby uczące się języków obcych z ADHD:
- Interaktywne i angażujące lekcje: Włączaj interaktywne aktywności, gry i technologie, aby utrzymać uczniów zaangażowanych.
- Krótkie i skoncentrowane sesje nauki: Dziel sesje nauki na krótsze, łatwe do zarządzania segmenty, aby dostosować się do ich uwagi.
- Częste powtórki i repetycje: Wprowadzaj regularne powtórki, aby wzmocnić naukę i poprawić retencję.
- Przerwy na ruch: Pozwalaj na krótkie przerwy na ruch, aby uwolnić nadmiar energii.
- Strukturalne i jasne instrukcje: Podawaj jasne, zwięzłe instrukcje i używaj pomocy wizualnych, aby wspierać zrozumienie.
- Indywidualne wsparcie: Dostosuj metody nauczania do specyficznych potrzeb i mocnych stron ucznia.
No, tak. W teorii, te strategie brzmią dobrze dla każdego. Ale łatwiej powiedzieć niż zrobić. Trudności w nauce języków obcych u osób z ADHD to nie jest teoria. To są realia, z którymi większość moich klientów zmaga się codziennie.
W kolejnych wpisach będę opisywać praktyczne przykłady, jak te metody wprowadzać i nie tracić zapału.
Zrozumienie i uwzględnienie unikalnych wyzwań, przed którymi stają osoby z ADHD, pozwala na stworzenie bardziej wspierającego i efektywnego środowiska nauki języków. Dzięki odpowiednim strategiom i dostosowaniom, uczniowie z ADHD mogą pokonać te przeszkody i osiągnąć sukces w nauce języków obcych.
