Problemy osób autystycznych w nauce angielskiego mogą być różnorakie. Osoby w spektrum autyzmu zmagają się z trudnościami na wielu płaszczyznach. Nierzadko jest to również edukacja, a zwłaszcza edukacja dotycząca języków obcych. Przysparzają one przecież trudności nawet osobom zupełnie neurotypowym. Co więcej, osoby neuroatypowe, mogą posiadać zaburzenia lub trudności sprzężone. Do najczęstszych zaliczamy: dysleksję, zaburzenia przetwarzania słuchowego, trudności w zapamiętywaniu, monotropizm (sztywność myślenia).
Nauka nowego języka, takiego jak angielski, może być satysfakcjonującym, ale wymagającym wyzwaniem dla każdego. Dla osób dorosłych w spektrum autyzmu proces ten często wiąże się z unikalnymi trudnościami wynikającymi z ich różnorodnych potrzeb neurologicznych. Zrozumienie tych wyzwań jest kluczowe, aby zapewnić skuteczne wsparcie i stworzyć przyjazne środowisko do nauki.
Problemy osób autystycznych w nauce angielskiego – najczęstsze trudności
Problemy osób autystycznych w nauce angielskiego to również nieodzowne zaburzenia sensoryczne. Wiele osób w spektrum autyzmu doświadcza nadwrażliwości na bodźce sensoryczne. W sali lekcyjnej rozpraszacze, takie jak hałas w tle, jasne światło fluorescencyjne czy szum klimatyzacji, mogą utrudniać koncentrację. To z kolei wpływa na zdolność przyswajania informacji. Szczególnie w ćwiczeniach wymagających aktywnego słuchania, takich jak rozmowy czy zrozumienie nagrań audio. Przeciążające mogą być również długie teksty. Lepiej zatem „przerobić” kilka krótszych czytanek niż jedną siermiężną.
Problemy osób autystycznych mogą być też ich tajną bronią – wszystko zależy od tego, jak zostaną wykorzystane
Zupełnie inny aspekt, z którymi osoby w spektrum często się mierzą, to brak wyczucia stylu czy tonu rozmowy charakterystycznego dla danego języka. Trudności w komunikacji społecznej to jedna z cech charakterystycznych autyzmu. Nauka angielskiego często wymaga ćwiczenia umiejętności konwersacyjnych, rozumienia idiomów oraz interpretowania niewerbalnych sygnałów, takich jak ton głosu czy mimika. Dla uczniów w spektrum autyzmu te elementy mogą być wyjątkowo trudne, ponieważ mają oni często problemy z odczytywaniem ukrytych znaczeń. Ale nie tylko. Trudność może dotyczyć także spontanicznego reagowania w trakcie rozmów w taki sposób, jaki uznaje się za typowy lub wręcz klasyczny. Wliczamy w to: dobór słów i frazowanie, ton głosu, szybkość i dynamikę reakcji, mimikę i gestykulację. Co więcej, osoby w spektrum autyzmu często myślą w sposób dosłowny i konkretny. Może to utrudniać zrozumienie abstrakcyjnych pojęć, języka figuratywnego czy idiomów, które często występują w angielskim.
Z drugiej strony, myślenie na konkretach może też wbrew pozorom wiele ułatwić i pomóc. Wszystko zależy od podejścia. Metody i narzędzia, których się używa, są tutaj sprawą kluczową. Zwykle klasyczne podręczniki na niewiele się zdają. Bardzo wielu moich uczniów robi ogromne postępy właśnie dzięki myśleniu schematycznemu, operowaniu na konkretach i podobnym aspektom.
A co z lękiem?
Problemy osób autystycznych w nauce angielskiego na tym się jednak nie kończą. Osoby w spektrum autyzmu często zmagają się z trudnościami w zakresie funkcji wykonawczych, takich jak planowanie, organizacja czy zarządzanie czasem. W kontekście nauki języka może to objawiać się problemami z planowaniem sesji nauki, zapamiętywaniem nieregularnych form czasowników czy wykonywaniem złożonych instrukcji podczas ćwiczeń.
Lwia część – jeśli nie wszyscy – spośród dorosłych osób autystycznych – ma lęki, traumy, zaburzenia regulacji emocji. Równie często spotyka się zaburzone postrzeganie siebie – bardzo niskie poczucie własnej wartości, brak poczucia sprawczości, lękowość, męczliwość psychiczną, perfekcjonizm czy zachowania kompulsywne. Wynika to z wielu czynników – zazwyczaj z niesprzyjającego otoczenia lub braku umiejętności autoterapii. Jest to jednak temat na inny wpis (po artykułu lub szkolenia w zakresie osób neuroatypowych polecam zajrzeć na www.edumindset.pl).
Nie zmienia to jednak faktu, że kłopoty tego typu odciskają swoje piętno na procesie nauczania. Lęk to częste doświadczenie u dorosłych w spektrum autyzmu, szczególnie w nowych lub nieprzewidywalnych sytuacjach. Nauka języka często wiąże się z popełnianiem błędów, co jest naturalną częścią procesu. Jednak dla osób autystycznych strach przed porażką lub dążenie do perfekcji mogą stanowić istotną barierę i zniechęcać do mówienia czy udziału w zajęciach.
Zrozumienie wyzwań i mocnych stron dorosłych w spektrum autyzmu pozwala stworzyć środowisko, w którym nauka angielskiego nie tylko staje się możliwa, ale także przyjemna. Dzięki cierpliwości i dostosowanym strategiom zdobywanie nowego języka może być cennym narzędziem rozwoju osobistego i zawodowego.
- Stwórz uporządkowane środowisko: Wyraźnie określaj plan lekcji i jej cele, aby zmniejszyć poczucie niepewności.
- Dostosuj metody nauczania: Korzystaj z pomocy wizualnych, jasnych instrukcji i umożliwiaj naukę indywidualną, jeśli to możliwe.
- Zadbaj o bezpieczną przestrzeń: Zachęcaj uczniów do podejmowania prób i popełniania błędów bez obawy przed oceną.
- Uszanuj potrzeby sensoryczne: Zminimalizuj rozpraszacze i oferuj elastyczne miejsca do nauki lub ciche strefy.
- Wykorzystaj ich mocne strony: Dopasuj lekcje do ich zainteresowań i umiejętności.
- Pozostań w realnym kontakcie z uczniem. Podążaj za jego sposobem postrzegania świata.
I pamiętaj, że problemy osób autystycznych w nauce angielskiego mogą być różnorodne i nie wynikać z neurotypu, ale z różnych okoliczności i cech: charakteru osoby, typu i intensywności objawów zaburzenia, przebytych doświadczeń i preferencji.
